SABDA MUTIARA TI TATAR SUNDA

6 Sep 2001 - 12:00 am

PANGJAJAP

Kalayan geter, nu ngaweuh aubing wujud, kereteg ati ngucapkeun syukur.
Rehing ngalangkungan SundaNet.Com, parantos tiasa kapedalkeun catetan wejangan-wejangan amanat para kasepuhan ti Tatar Sunda, anu digelaran ku Sabda Mutiarana Kasepuhan ti Cinunuk Garut sarta saterasna Insya Allah sabda-sabda sanesna.

Peryogi kauninga, sumber huluwotan ieu wejangan teh sanes karangan, nanging leres-leres asli ti marantenna anu parantos marulih ka Rahmatullah, sareng diantawisna anu masih jumeneng. Ku emutan, padika-padika ti para sesepuh ieu karaos pisan aya geter rasa anu endah, anu mudah-mudahan tiasa mukakeun lalangse hate urang.

Maksad sareng tujuan numawi "kasauran antik" peperenian para sepuh ieu, nyaeta:


  • Purwana kanggo pangemut-ngemut, sok sanaos basana saderhana, namung bawiraos ngandung ma'na agung nu marundel, tur jembar awahan teuleumaneunnana.
  • Ping kalih, kanggo tuduh jalan, sinar padoman wirahma hirup urang, supados tetep renggenek, cindek dina kasundaannana.
  • Ping tiga, seueur lenyepaneunana, tapakureunnana, anu seug nalungtik ngawincik diri. Saha atuh saleresna ari urang teh? Ti mana asal urang datang? Naon pancen kumelendang? Kamana wekasan mulang?


Atuh teu pindo damel, disagedengeun eta, muga bae sing aya guna sareng mangpaatna kanggo urang sadayana kalayan tiasa ngadampal dina gurat lengkah wibawa hirup, oge sing tiasa ngajalankeun naon rupi pancen nu kedah dilaksanakeun sareng tiasa nyegah naon rupi anu kedah dipahing.

  1. Kajahatan jeung kamurkaan hamo ngadeg langgeng lana satungtung najeurna pilar KAADILAN jeung KABENERAN.

  2. Lamun hudang subuh-subuh,
    Ulah kapiheulaan ku hayam, bisi rizki silaing beak dipacokan.
    Ari hayam tangginas.
    Naaaa, ari silaing??
    Ciik atuh euy, sing era ku hayam.

  3. Sategesna mah, jelema nu BEUNGHAR teh anu MISKIN ku kahayang.

  4. Lamun rek jarah ka Tanah Suci,
    Kudu geus jadi HAJI ti dieuna keneh.

  5. Mun manggih KASUSAH jeung MUSIBAH masing tabah.
    Itung-itung diajar sakarat keur hirup euy!!

  6. Goong mah euy lamun ditakol ayeuna,
    Isukan atawa pageto sorana angger bae GUNG.
    Naha ari silaing?
    Ayeuna GUNG.
    Isukan GING.
    Pageto GENG.
    Cik atuh euy,
    Sing era ku GOONG.

  7. Kade euy,
    Ulah ngalobakeun teuing SARE
    Bisi RUGI.

  8. Mun silaing jadi JAGAL.
    Poma pahing,
    Ulah beuki DAGING.

  9. Neangan dunga teh,
    Mun teu bisa narimakeunnana jeung ngamangpaatkenana,
    Lir ibarat nginum cai laut.
    Beuki loba nginumna, beuki halabhab karasana.
    (Rd. Djajadiwangsa, Cinunuk, Garut)

  10. Basa kecap "KADUHUNG".
    Usahakeun cegah,
    Sangkan datangna ulah "PANDEURI".
    (Rd. E. Lengkawati, Cinunuk, Garut)

  11. Lenyepaneun:
    Boga leuit saeusi peujit,
    Boga gundang saeusi tulang,
    Boga gedong rorongkong kosong.
    (R. Ahmad, Cinunuk, Garut)

  12. Lamun silaing hudang isuk-isuk,
    Ulah kapiheulaan ku panonpoe.
    (Rd. Bahri Wangsawiria)

  13. Manusa anu jatnika.
    Nu nyaho dihirup hurip.
    Nu awet kana dirina.
    Usik eling malik eling.
    Hirupna tigin ati.
    Teu weleh nonjolkeun batur.
    Nyaah ka sasama.
    Tara hiri tara dengki.
    Hirup waras hurip waras.
    Mulya badan sampurna.

  14. Sanajan...
    Teu ngahiliwir angin.
    Kembang Eros mah.
    Angger wae seungit.
    (Rd. Ambas Djajadiwangsa)

  15. Ngajentul jeung pacul,
    Diuk jeung peso raut,
    Indit jeung arit,
    Leumpang jeung parang.
    Lebak humaan,
    Legok bakoan,
    Nu pasir huian,
    Daek cape ku digawe,
    Insya Allah,
    Bakal dahar saban poe.

  16. Ari ucang ucang angge,
    Mulung muncang ka parangge.
    Ari ujang ujang bae,
    Ujang jujur soleh hate.
    (Rd. Somawidjaja, Cinunuk, Garut)

  17. Lamun pasemon beungeutna marahmay,
    Tandaning hade hatena.
    Tapi lamun paemon beungeutna camberut,
    Tandaning hatena kusut.
    Sategesna, pasemon beungeut teh JANDELANA hate.

  18. Lamun aya semah, gancang suguhan.
    Mun teu aya keur nyuguhannana,
    Suguhan ku budi parangi nu hade.

  19. Sabda mulia,
    Batalna ku AMARAH.
    (R. Mu'ah Djajadiwangsa, Cinunuk, Garut)

  20. Lamun nu dipicinta geus teu aya,
    Gantina,
    Ukur cimata...

  21. Keur hirup dipisatru,
    Geus paeh dikorehan.
    (Rd. Barnas Djajadiwangsa, Cinunuk, Garut)

  22. Moal ngakeul mun teu ngakal.
    Manusa hirup ku AKALNA,
    Manuk hirup ku JANGJANGNA.

  23. Umur teh manjangan,
    Manjangannana...
    Ngadeukeutkeun,
    Kana mondokan.
    (R. Aan Sumadiwangsa, Cinunuk, Garut)

  24. Manusa nu nyieun dosa.
    Pertanda:
    Hatena geus KARAHAAN.
    Meungpeung hirup,
    Gancang beresihan,
    Ku: HAMPELAS LIMA WAKTU.

  25. Lenyepaneun:
    Gelar ajenna, hirup manusa.
    Bagja mulya, rosa dosa.
    Ditangtukeun ku ahlakna.

  26. Isteri nu utama,
    Nganyahokeun kahayangna salaki
    Saencanna diomongkeun.
    Mere talangke
    Saencanna dipenta.

  27. Isteri nu binangkit mah,
    Bisa nyieun ayunan tingtrim.
    Sangkan salaki betah cicing.
    Ari salaki, sing jadi tihang ayunan tea,
    Nu kuat, kokoh tur tanggoh.

  28. Cinta anu teu luntur ku usum,
    Teu laas ku jaman.
    Iwal CINTA INDUNG,
    Kanu jadi ANAKNA.
    (Rd. Amir R Wisnusondjaja, Cinunuk, Garut)

  29. Manahoreng,
    Cinta the lir ibarat hujan.
    Najan ragrag,
    Saab deui saab deui.

  30. Hiji kabagjaan nu utama.
    Keur nu jadi istri,
    Lamun sumujud tunduk patuh.
    Kanu jadi PANUTANNANA,
    Jaga sawerga ajangna.
    (Rd. Amar Muhammad Pakon, Cinunuk, Garut)